تحلیلی بر روش‌شناسی نظام‌های اقتصادی- سیاسی با تأکید بر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

در این مقاله تلاش شده است تا از طریق بررسی رابطه میان ایده - ماده به بررسی نظام‌های مطرح در حوزه اقتصاد سیاسی که عبارت‌اند از لیبرالیسم یا اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد و سوسیالیسم یا اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده و اقتصاد ترکیبی پرداخته شود و در پایان، روش‌شناسی نظام اقتصادی- سیاسی ایران مورد تحلیل قرار گیرد. سؤال این است که چه نوع روش‌شناسی برای بررسی این نظام‌ها مناسب‌تر است. فرض پژوهش این است که ازآنجاکه در اقتصاد لیبرالیستی، ایده تقدم بر ماده و در اقتصاد سوسیالیستی، ماده تقدم بر ایده دارد به دلیل جدایی میان سوژه و ابژه در این دو نظام، روش‌شناسی این دو نظام اقتصادی- سیاسی، پلورالیستی و مبتنی بر نقد بیرونی و ذره‌گونه است. درحالی‌که در اقتصاد ترکیبی که مبتنی بر دیدگاه توسعه منابع انسانی و دولت رفاه است، نوع روش‌شناسی آن «درون ماندگار» و یا استعلایی است. روش‌شناسی در این مقاله، مبتنی بر روش‌شناسی مایکل والزر است که درصدد است به‌نوعی بین ایده و بین ماده در نظام‌های اقتصادی - سیاسی، توازن و تعامل بر مبنای واقعیت‌های موجود ایجاد کند.

کلیدواژه‌ها